Achtergrond

Sinds 2011 worden Kinder- en Scholierenverkiezingen georganiseerd door ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat. 

Waarom Kinderverkiezingen?

ProDemos vindt het organiseren van Kinderverkiezingen belangrijk. Immers leer je het meest over verkiezingen door ze zelf te ervaren! Door leerlingen van begin tot eind te betrekken in het proces rond verkiezingen krijgen zij een goed beeld hoe verkiezingen in Nederland werken. Van het inrichten van het stembureau tot het tellen van de stemmen. Ook werkt stemmen tijdens de Kinderverkiezingen drempelverlagend. Stemmen kan best spannend staan, wat als je een foutje maakt? Door al te oefenen tijdens de Kinderverkiezingen krijgen jongeren meer vertrouwen in hun eigen kunnen en zullen ze hopelijk sneller naar de stembus gaan op het moment dat ze stemgerechtigd zijn.

Lezen van de uitslag

Doorgaans wordt de uitslag van de Kinderverkiezingen één dag voor de echte verkiezingsdag bekend gemaakt. De uitslag geeft aan hoe de politiek eruit zou zien als de deelnemende jongeren het voor het zeggen zouden hebben. Kinderverkiezingen zijn uiteraard geen peilingen die de uitslag van de echte verkiezingen voorspellen. Ook zijn de uitslagen niet representatief voor alle jongeren in Nederland.

Ontstaan

De eerste Kinderverkiezingen werden gehouden in 2010. De Kinderverkiezingen zijn voortgekomen uit de Scholierenverkiezingen. Die bestaan al sinds 1963 toen op kleine schaal, in Nederland door de redactie van Keesings Onderwijsbladen voor het eerst Scholierenverkiezingen werden georganiseerd. In 1967 vond een tweede verkiezing plaats en in 1977 brachten maar liefst 219.000 leerlingen hun stem uit. In 1981 waren dat er 149.000, een jaar later 90.000. In 1986 werd gestemd door 121.000 scholieren. Door het tijdstip van de vervroegde Tweede Kamerverkiezingen konden er in 1989 geen Scholierenverkiezingen plaatsvinden. Begin september was te vroeg in het schooljaar om de verkiezingen te kunnen voorbereiden. 

Vanaf 1994 werden de verkiezingen niet meer georganiseerd door Keesing, maar door het nieuw opgerichte Instituut voor Publiek en Politiek, IPP (de voorloper van ProDemos), aanvankelijk in samenwerking met de Stichting Krant in de Klas (nu Nieuws in de Klas) en Uitgeverij Malmberg. Iets meer dan 200.000 leerlingen brachten in 1994 hun stem uit. Sinds 1998 zijn Krant in de Klas en Malmberg niet meer bij de organisatie betrokken en is ProDemos (tot 2011 IPP) de enige organisator.  

Experiment digitaal stemmen

Terwijl bij echte verkiezingen de stemmachine steeds meer ingeburgerd raakte, werd bij de Scholierenverkiezingen tot 1998 gebruik gemaakt van stembus en stembiljet. Door het Instituut voor Publiek en Politiek werd in 1999 tweemaal geëxperimenteerd met online stemmen voor de Scholierenverkiezingen. In maart gebeurde dat in Gelderland op initiatief van de provincie. In juni 1999 volgde een landelijke proefneming rond de Europese Verkiezingen. Beide proefnemingen zijn succesvol verlopen en hebben ertoe geleid dat de Kinder- en Scholierenverkiezingen tot 2016 voor een groot deel online werden gehouden. Scholen kregen daarbij voor elke aangemelde leerling een unieke oproepkaart met inloggegevens. Met deze informatie konden zij voor de Kinder- en Scholierenverkiezingen inloggen op het digitale stemlokaal en een stem uitbrengen. Sinds de echte Tweede Kamerverkiezingen van 2017 worden stemmachines niet meer ingezet. Om de Kinder- en Scholierenverkiezingen zo goed mogelijk te laten aansluiten bij de werkelijkheid, is er voor gekozen om ook bij de Kinder- en Scholierenverkiezingen alleen schriftelijk stemmen toe te staan.